شورای پژوهش سازمان کتابخانه ها،موزه ها ومرکز اسناد آستان قدس علاوه بر تعیین اولویتهای پژوهشی وبررسی وتأیید طرحهای پژوهشی پیشنهادی ، با ایجاد گروههای تخصصی پژوهش باهدف هدایت علایق کارشناسان حوزه های تخصصی به سمت وسوی سیاستهای پژوهشی سازمان گامی مؤثر در نهادینه کردن پژوهش برداشته است .هم چنین تشکیل انجمن علمی پژوهشگران سازمان با گروهی از کارشناسان ارشد با سوابق پژوهشی منتشر شده،در همین راستا برای ایجاد جلسات بحث علمی وتقویت بنیه پژوهشگران ، گام دیگری در توسعه پژوهش بوده است .سازمان کتابخانه ها ، موزه ها ومرکز اسناد آستان قدس رضوی،اما با توجه به ماهیت متنوع منابع وهم چنین گستردگی آن درسازمان مرکزی و حوزه کتابخانه های وابسته شهری وبرون شهری ، خدمات گوناگونی را به محققان ارائه می دهد .
تعریف محقق عبارت است از : پژوهشگران با مدرک کارشناسی ارشد ودکتری ؛ اساتید دانشگاه وحوزه ؛ طلاب علوم دینی در سطح کارشناسی ارشد ودکتری وپژوهشگرانی که درسطح جامعه با آثار منتشره خود ، نویسنده ومحقق شناخته می شوند .
خدمات به این گروه در تالارهای متعدد محققان سازمان چه به صورت عضویت وچه مراجعه مستمردر یک موضوع وحوزه خاص ( در قسمت هایی که عضویت معنایی ندارد مثل مدیریت اسناد و مطبوعات ومعاونت موزه ها ومخازن نسخ خطی وچاپ سنگی ) ؛ به دو شکل خدمات مشترک که درهمه تالارها ارائه می شود وخدمات خاص طبق آیین نامه خدماتی آن حوزه صورت می گیرد

تالارهای محققان سازمان عبارتند از:
تالارمحققان کتب چاپی تالار محققان كتب خطي وچاپ سنگي
تالارهای محققان اسناد وآرشيوشفاهي تالارمحققان كتابخانه هاي وابسته
تالارمحققان كتابخانه تخصصي موزه ها
تالارمحققان مطبوعات ونشریات

خدمات مشترك تالارهاي فوق به شرح ذيل مي باشد:
- استفاده از اینترنت وجستجوی اطلاعات تخصصی به صورت نیمه بها
- ارائه خدمات از طریق رایانه واستفاده از مواد دیداری وشنیداری در حوزه های مربوطه مانند سی دی نمایه دربخش مطبوعات وسی دی موزه های جهان در موزه و
- استفاده از کتابهای مرجع تخصصی مانند کتابشناسی ها ؛ مقاله نامه ها ؛ شرح حال رجال و... .
- امکان تهیه تصویر از منابع مورد مطالعه به صورت عکس ،چاپ میکروفیلم ، پرینت وکپی ، سی دی
- مشاوره های تخصصی توسط کارشناسان متخصص . در کلیه تالارها به استثنا موزه اصل منابع در اختیار محقق گذاشته می شود .
- تالارهای محققان کتاب های چاپی ، خطی ، سنگی ، نشریات از ساعت 7 تا 19 وبقیه تالارها از ساعت 7 تا 13 ارائه خدمات می نمایند .
- کلیه تالارها با توجه به نوع منابع وآیین نامه خدمات مقرراتی در استفاده از منابع حاکم است . از جمله این که کشیدن سیگاروخوردن وآشامیدن حین استفاده از منبع ممنوع است .
- برای ورق زدن منبع نباید از دست مرطوب استفاده کنند . هنگام عطسه زدن ویا سرفه باید صورت خود را از منبع دور کنند .
گذاشتن برگه های یادداشت بر روی منبع برای یادداشت برداری ممنوع است . باید برای یادداشت برداری از مداد استفاده شود .

مدارك لازم:
در کلیه تالارهای محققان سازمان ارائه کارت شناسایی یا کارت ملی ، معرفی نامه در موضوع مورد تحقیق وارائه سوابق تحصیلی وپژوهشی فرد برای استفاده از منابع ضروری است.
در حال حاضر فقط تالار محققان چاپی اقدام به عضو گیری می نماید چون هر محقق در هر حوزه ای که باشد بی نیاز از مراجعه مستمربه این تالار نیست اما در سایر تالارها مراجعه محققان با توجه به موضوع مقطعی ودردوره های زمانی حداکثر شش ماه می باشد .

معرفي تالارها و خدمات:

تالار محققان نسخه هاي خطي وچاپ سنگي
در اين تالار كه قديمي ترين تالار محققان سازمان مي باشد وكتابخانه سازمان از وقف واهدا اولين نسخه هاي خطي به آستان قدس شكل گرفته ،ارائه اصل منابع موجود در اين اداره موجود در مخزن شامل : 47787 نسخه خطي ،35123 نسخه چاپ سنگي ، 3280 حلقه ميكروفيلم نسخه هاي كتابخانه هاي خارجي (هندوستان ، جمعه الماجد ، يمن ، اسپانيا ، فرانسه ، باكوو... ) ، 4230 حلقه سي دي نسخه هاي خطي كتابخانه هاي وابسته آستان قدس در داخل كشور ، 1908 حلقه سي دي از كتابهاي خطي كتابخانه هاي خارج كشور،2405 نسخه عكسي از كتابهاي خطي ، 706 نسخه دست نويس و128 قطعه اشياء وآثار هنري در اختيار محققان قرار دارد .

تالار محققان كتابهاي چاپي كتابخانه مركزي
اعضاي كتابخانه با كدهاي عضويت 1و2 ؛ نخبگان دانشگاهي ( د ) وحوزوي ( ح ) مي توانند ازخدمات اين تالار استفاده نمايند . استفاده از كتب مرجع فارسي ، عربي ،انگليسي ،فرانسه وكتابهاي لاتين ( انگليسي وفرانسه )به صورت سيستم قفسه باز ؛ امكان دريافت كتاب از مخزن چاپي تا سقف 20 نسخه ؛ امكان شركت در كارگاههاي آموزشي سازمان ؛ استفاده از مطبوعات روز ؛ امكان معرفي محققان در وب سايت كتابخانه ونشريه داخلي در صورت انجام تحقيقات برجسته ؛ امكان تخصيص ميزهاي انفرادي مشروط به عضويت هيأت علمي در دانشگاهها ويا اشتغال رسمي به تدريس در حوزه هاي علميه ، داشتن اثر علمي منتشر شده ويا اشتغال به تهيه رساله كارشناسي ارشد يا دكتري ، از خدمات خاص اين تالار است . مراجعان غير عضو نيز، با شرايط ذكر شده ، مي توانند با دريافت كارت ويژه ميهمان از خدمات اين تالار استفاده نمايند.
قابل ذكر است استفاده از كتابهاي مرجع ولاتين براي مراجعان با مدرك كارشناسي وپايين تر هم براي اعضا ومراجعان غير عضو با راائه كارت عضويت ويا كارت شناسايي ممكن است .

تالار محققان دركتابخانه هاي وابسته شهري و برون شهري
حوزه معاونت کتابخانه های وابسته شهری وبرون شهری ، بعضا علی رغم فضاهای محدود ومراجعان عمومی تر در تمام سطوح ،خدمات ویژه ای را برای محققان در نظر گرفته وارائه می نماید که عبارت از: ایجاد تالار مرجع با منابع ردیف اول ودوم وارائه خدمات اینترنت می باشد.در کتابخانه های درون شهری (مشهد) تعداد 7000 جلد کتاب مرجع در اختیار محققان قرار دارد که این منابع در کتابخانه هایی که فضای بیشتری در اختیار داشته اند با ایجاد تالارمحققان وارائه 2000 جلد ازمنابع مذکوردر این اتاقهاقرار دارد.از مهمترین این کتابخانه ها، کتابخانه حسینیه امام رضا (ع) ، کتابخانه حاج شیخ هاشم قزوینی ، کتابخانه امام صادق(ع)،کتابخانه مسجدگوهرشادبا مجموعه نسخه های خطی3882،کتابخانه مسجدالرضا،کتابخانه حاج شیخ هاشم مجتبی قزوینی .در کتابخانه های برون شهری مهم ترین وعظیم ترین کتابخانه ، کتابخانه ملی ملک درتهران است که دارای 6640 نسخه خطی ، 62307 نسخه كتابهاي چاپ سنگي وچاپ سربي ،5500 جلدکتاب مرجع، وارائه خدمات اینترنت به محققان است .کتابخانه وزیری یزد دومین کتابخانه مهم برون شهری است که دارای 4467 نسخه خطی ،168036 چاپ سنگی وچاپي و منابع مرجع می باشد.هم چنین کتابخانه علامه شيخ شوشتري با 191 كتاب خطي و23328 كتاب چاپي ،كتابخانه آيت الله حكيم تهران با 110 نسخه خطي و22438 كتاب چاپي ، كتابخانه جليلي كرمانشاه با 436 نسخه خطي و13270 كتاب چاپي ، كتابخانه جليلي كرمانشاه با 436 نسخه خطي و13270 كتاب چاپي وكتابخانه همدان با 3000 نسخه خطي و15000 كتابخانه آيت الله شهید مدرس در کاشمر با 30000 كتاب چاپي و1500 منبع مرجع جزو غنی ترین کتابخانه های برون شهری در خدمت محققان می باشد.

تالار محققان اسناد و آرشيو شفاهي
در این تالار کلیه انواع اسناد شامل : اسناد خطی وچاپی (دو ميليون برگ ) ، عکس ، کاست ؛ که فهرست ونمایه شده اند ؛ ابتدا با بازیابی اطلاعات وشماره اموالي اسناداز طریق رایانه وسپس ارائه اصل اسناد ،در دسترس محققانقرار مي گيرد . محققان می توانند با مطالعه وبررسی آن ها به یادداشت برداری از منبع مورد نیاز خود بپردازند. محققان این تالار مجاز به استفاده از کتابخانه تخصصی اسناد، مطبوعات وتاریخ با بیش از ده هزارنسخه کتاب می باشند . منابع ديگر سندي كه در اختيار محققان قرار دارد عبارتند از : 1200 عددکاست صوتی ؛ 512 عدد نوار ريلی صوتی ؛450 عدد نوار کاست ويديويی ؛ 4500 قطعه اسلايد ؛ 5000 فرم نگاتيو؛ 200 حلقه سی دی ؛90 عنوان نقشه وپلان ؛ 1160 حلقه نوار ريلی وکاست ؛ 400 حلقه فيلم پروژکتوری وويدئويی ؛اسناد شفاهی (مصاحبه های تاريخ شفاهی) 900 مورد به صورت صوتی وتصويری در موضوعات : اماکن متبرکه ،موزه ، کتابخانه ، رجال آستان قدس ومشهد ، محلات مشهد ، مطبوعات خراسان ، روحانيت ، تاريخ پزشکی ، آموزش وپرورش ، بانوان .

تالار محققان مطبوعات و نشريات الكترونيكي
درتالارهاي نشريات فارسي ولاتين ؛ خدمات نشريات ادواري چاپي والكترونيكي شامل : مجلات ، روزنامه ،هفته نامه ، تقويم وسالنامه به محققان ارائه مي شود.جستجوي اطلاعات در اين تالارها با راهنمايي كتابدار تالار، از بين 500 منبع مرجع رديف دوم ( راهنماهاونمايه هاي مطبوعات ، اطلاعات موجود در شبكه كتابخانه وبانكهاي اطلاعاتي الكترونيكي و از طريق ارائه اصل نسخه هاي نشريات موجود در مخزن (6000 عنوان نشريه فارسي ؛ 1300 عنوان نشريه خارجي يا ارائه نسخه الكترونيكي – در مرحله بعدي - صورت مي گيرد . هم چنين در اين تالارها بيش از 600 عنوان از جديدترين مجلات تخصصي چاپي به صورت سيستم قفسه باز در اختيار محققان قرار دارد. ارائه خدمات نشريات الكترونيكي وپايگاههاي اطلاعاتي مقالات ومجلات ، به صورت غير پيوسته ويا از طريق جستجو در اينترنت توسط كتابداران مجرب انجام مي شود. دسترسي به اطلاعات نشريات قديمي كه فاقد نمايه يا فهرست هستند از طريق تهيه نمايه ويا تصوير فهرست مندرجات ، توسط كارشناسان گروه مطبوعات ميسر شده است .

تالار محققان كتابخانه تخصصي موزه ها
اين كتابخانه كه از سال 1380 خورشيدي به صورت رسمي كار خود را شروع كرده ؛ با 3657 جلد كتاب فارسي و306 جلد كتاب لاتين ( انگليسي ، آلماني ، فرانسه ) ؛ 49 پايان نامه ؛553 شماره مجله فارسي وعربي و147 شماره مجله لاتين ؛ هم چنين تصوير 160 عنوان مقاله وتعداد 270 نواركاست ، 13 نوار فيلم ،274 حلقه لوح فشرده ؛در موضوعات موزه ها ، گنجينه ها ي فرش ، سكه ، تمبر ، هداياي مقام معظم رهبري ،سلاح ،ظروف ،صدف ،سفال ،اسكناس ، تابلوهاي نقاشي و... در اختيار محققان خاص موزه وهنرهاي مربوط به آن قراردارد .در اين كتابخانه تعداد 867 قطعه عكس از اشيا ء موجود در خزانه وموزه ها در 35 آلبوم موضوعي ؛ 470 اسلايد ؛ 612 نگاتيو و25 نقشه نيز براي ارائه به محققان موجود است .
در اين تالار، علاوه برمراجعان عضو همكار يا غير همكار ، محققان با ارائه معرفي نامه مي توانند از منابع ذكر شده استفاده نمايند .